Przyczyny odradzania się faszyzmu

Gorąco zapraszam do dyskusji wszystkich czytelników strony.
Dyskutując o faszyzmie dość płynnie udało się nam przejść do przyczyn jego powstawania bądź odradzania się.

Co to jest faszyzm?

Pan Włodzimierz napisał:

Szanowna Pani.
Z szacunkiem przeczytałem Pani komentarz do mojego listu z dnia 17 listopada w kwestiach dotyczących dyskutowanej problematyki faszyzmu.

Zauważam, że w istotnych sprawach obejmujących niebezpieczeństwo odradzania się ruchów nacjonalistycznych (faszyzujących) jesteśmy zgodni.

Różnimy się jednak w ocenie przyczyn samego zjawiska w aktualnej sytuacji polityczno ? społecznej Polski.

Nie podzielam Pani obaw, że sytuacja polska przypomina czasy narodzin europejskiego faszyzmu w latach 20-tych XX w. na bazie ówczesnego kryzysu, biedy, bezrobocia i społecznych frustracji w następstwie nieszczęść spowodowanych skutkami I wojny światowej.
Nie dostrzegam podobieństw. Kilkunasto procentowe, obecne bezrobocie w Polsce spowodowane jest głównie perturbacjami wolnorynkowego kształtowania się naszego (i europejskiego) ryku pracy i jest nieporównywalne ze strukturalnym, kilkudziesięcioprocentowym bezrobociem powojennym lat 20-tych. Także zrodzona w tamtych warunkach ówczesna bieda była zjawiskiem powszechnym, zagrażającym nierzadko biologicznej egzystencji ludzi (przypadki głodu).
Występujące dzisiaj zjawisko biedy w Polsce nie ma charakteru powszechnego i jest klasyfikowane niedostatkiem (niedostępnością) dla wielu rodzin rzeczy powszechnie nazywanych dobrami pierwszej potrzeby, rozumianymi jednak jako cywilizacyjny wymóg współczesności.
(pomijam specyfikację takich dóbr jak ? między innymi ? sprzęt RTG i inne udogodnienia techniczne typu ? wyposażenia gospodarstw domowych).

Pani stwierdzenie, że ?Być może są w Polsce faszyzujące organizacje, którym przyznaję nie przyglądałam się? ? wyjaśnia Jej sceptycyzm w ich identyfikacji.
Moja wyjątkowa wrażliwość na to zjawisko każe mi śledzić symptomy ruchów upodobnionych do szowinizmu nacjonalistycznego, którym bardzo blisko do faszyzmu. Rozruchy stadionowe z hasłami antypaństwowymi, antysemickimi, rasistowskimi, to przykłady mojego uczulenia. Obecnie doszły manifestacje z 11 listopada.

Choć martwi mnie ? na równi z Panią ? zjawisko bezrobocia i obszarów polskiego niedostatku, nie upatruje jednak w tym groźby odradzania się faszyzmu.
Osobiście niepokoi mnie głównie zaangażowanie niektórych polityków (od lewa do prawa) w obronie ruchów nacjonalistycznych i ich wspieranie, co uznaję za największe zagrożenie dla demokracji w Polsce. Stąd bierze się mój zapał do budowania społeczeństwa obywatelskiego, które w ramach demokracji konstytucyjnej będzie niwelować nieprawidłowości i patologie systemu i władzy, o których Pani pisze.

W pełni zaś podzielam zastrzeżenia Pani wobec naszych elit polityczno intelektualnych o niedbalstwo w edukacji historycznej młodego pokolenia przez lekceważące zaniechanie obchodów upamiętniających martyrologię Polaków w miejscach zagłady, najwymowniejszym terenem przypomnienia skutków zbrodni, jako efektu faszystowskiego panowania w Europie.

Cechą wspólna, która nas zbliża jest troska o wychowywanie młodzieży polskiej w duchu obywatelskości, co daje nadzieję, że takie obywatelskie pokolenie (społeczeństwo) obroni ideały demokratycznego ładu w Polsce i zapobiegnie niebezpieczeństwu powstania ruchów faszyzujących czy wręcz faszystowskich.

Z pozdrowieniem ,
Włodzimierz Foltynowicz


Zgadzam się, że sytuacja w Polsce obecnie jest inna niż była w chwili, gdy rodził się faszyzm.
Nie można jednak lekceważy bardzo niepokojących zjawisk takich jak agresja na samym sobie, której przykładem jest próba samospalenia pod kancelarią premiera. W ostatnim okresie mieliśmy serię morderstw w rodzinach, gdy na przykład ojciec i mąż zabijał dzieci, żonę, a na końcu siebie. Z badań wynika, że ogromna część młodych ludzi, w tym studentów ma problemy z depresją. Ci, którzy prowadzą badana w tym zakresie alarmują, że problemy gwałtownie narastają. Od sytuacji, gdy ludzie nie radzą sobie w życiu prywatnym, bardzo blisko jest do wybuchu niekontrolowanej agresji.

Pracuję bardzo dużo. W miarę możliwości obserwuję polskie życie gospodarcze i społeczno – polityczne. Uważam, że przejawy zachowań typowych dla faszyzmu są marginalne w stosunku do biedy i bezradności, osaczenia przez państwo. Mamy zupełnie inną sytuację niż była ta, gdy rodził się faszyzm, ale i oczekiwania ludzi są zupełnie inne. Uważam, że oczekiwania, aspiracje ludzi są bardzo ważne.

Nie trzeba jakoś szczególnie się starć, by dostrzec ogromny problem ze znalezieniem pracy przez ludzi młodych,
którzy bardzo mocno mają rozbudzone nadzieje na dostatnie życie.
Kolejna grupa wiekowa z którą są znaczące problemy, to osoby przed emeryturą, które również w przypadku utraty pracy często stają pod ścianą i nie bardzo potrafią się odnaleźć w nowej sytuacji. Oni tak bardzo chcieliby spokojnie dopracować do emerytury.

Tego typu sytuacje, gdy nie było szans na normalne funkcjonowanie i rozwój, gdy sytuacja na rynku pracy była zła, niezgodna z oczekiwaniami ludzi dochodziło do gwałtownych wystąpień, wybuchów agresji, odradzania się radykalnych, niszczących ruchów politycznych.

Z części tekstów zamieszczanych w sieci wyłania się niesamowita bezradność od której bardzo blisko jest do radykalnych zachowań.

Myślę, że nie wolno lekceważyć nawoływań do elementarnej sprawiedliwości. Zarówno tej kształtowanej przez system podatkowy jak i wymiar sprawiedliwości.
Ludzka wytrzymałość ma określone granice. Gdy wielokrotnie nie skutkują metody pokojowe, a człowiek, grupy ludzkie doprowadzone są do desperacji, to jest już bardzo blisko do organizowania się celem podejmowania skutecznych, radykalnych działań.

W Polsce mamy bardzo niekorzystny dla ludzi uczciwych, pracowitych system podatkowy i ubezpieczeniowy,
który w perspektywie dłuższego czasu nie będzie służył spokojowi społecznemu.
W mojej ocenie z polskim wymiarem sprawiedliwości jest już tak źle, że nie ma możliwości dochodzenia przed nim swoich praw. Bardzo wielu ludzi doświadcza ogromnej niesprawiedliwości. Przynajmniej część osób poszkodowanych przez polski wymiar sprawiedliwości obawiam się, że może być gotowa na radykalne zachowania wobec innych, a przedstawicieli państwa w szczególności.

Mam nadzieję, że rządzących mają świadomość, co do tragicznej sytuacji w polskim wymiarze sprawiedliwości – która może być przyczyną radykalizowania się zachować. Która jest przyczyną ogromnego niezadowolenia znacznej części tych, którzy zetknęli się z władzą sądowniczą.
Czekamy na wprowadzanie w życie usprawnienia pracy wymiaru sprawiedliwości.

To nie są żarty.
Często niesłusznie oskarżony, psychicznie sponiewierany człowiek przez funkcjonariuszy publicznych, który faktycznie pozbawiony jest prawa do obrany, w pewnym momencie nie da rady, jest gotowy przyłączyć się do działań grup ludzi proponujących radykalne rozwiązania.

Ja uważam, że bardzo skuteczną receptą na zapobieganie radykalizowaniu się zachowań, w tym powstawaniu grup, które w swoich działaniach stosują metody typowe dla faszyzmu jest szanowanie prawa i ludzi przez funkcjonariuszy publicznych, tworzenie warunków do rozwoju.

Zadowolony z siebie i życia człowiek ma zbyt wiele do stracenia, by wdawać się w działalność niszczących, agresywnych grup. Zadowolony z siebie i życia człowiek nie ma potrzeby, by niszczyć, bić, dewastować.

Edukacja obywatelska,
której efektem powinna być świadomość obywatelska jest pokojowym sposobem dbania o interesy swoje i interesy otoczenia.
Ludzie muszą mieć świadomość, że życie społeczno – polityczne nie jest jakąś drugorzędną lub marginalną sprawą.

W sferze publicznej, politycznej podejmowana są kluczowe decyzje dotyczące organizacji państwa i samorządów, systemu podatkowego, które mają ogromny wpływ na nasze życie, w tym na wysokość naszych domowych budżetów.

Edukacja obywatelska może kanalizować złość.
Tym niezadowolonym, oburzonym, zbuntowanym można i trzeba mówić: odłóżcie kamienie lub inne tego typu atuty, organizujcie się w sposób pokojowy.
Mamy przynajmniej teoretycznie, cały szereg instrumentów prawnych z których powinniśmy korzystać. Z których większość ludzi w Polsce nie potrafi korzystać.
Jednym z warunków jakie muszą być spełnione, by się udało, by ludzie zaczęli doceniać walory edukacji obywatelskiej jest usprawnienie aparatu państwa ze szczególnym naciskiem na wymiar sprawiedliwości.

Nie może dalej być tak, że przekonujemy kogoś by nie dokonywał samosądów, tylko walczył o swoje prawa przed sądem, a sąd w głębokim poważaniu ma jego prawa obywatelskie, co nie jest niczym szczególnym w Polsce. Sądy potrafią napędzać nawet dość nieduże konflikty zamiast sprawnie, zgodnie z prawem i faktycznym stanem rzeczy orzekać.
Korzystanie z praw obywatelskich przed polskim sądem, często okazje się napędzanie sobie kłopotów. Koło zaczyna się nam zamykać. Sfrustrowany, wielokrotnie poniżany przez funkcjonariuszy publicznych człowiek zaczyna szukać wsparcia w grupach głoszących radykalne poglądy, preferujących radykalne metody działania. Bo przecież metoda, którą między innymi ja proponuję – korzystania z konstytucyjnych praw – w Polsce często jest bardzo nie skuteczna.

Trzeba przy rządzeniu krajem mieć dużo szacunku do zwykłego człowieka i prawa, bardzo dużo mądrości i rozwagi by sposób kierowania krajem nie przyczyniał się do radykalizacji zachowań, powstawania i rozwoju między innymi grup faszystowskich.

Barbara Berecka

This entry was posted in Co to jest...?, Demokracja i wolność, Demokracja po polsku, Dyskusje społeczno - polityczne, Edukacja obywatelska i edukacja przygotowująca do życia, Życie społeczno-polityczne and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Przyczyny odradzania się faszyzmu

Comments are closed.